hoofdmenu

Vluchteling onder dak

Aan de zijkant van het asielbeleid

Het vreemdelingenbeleid wordt steeds terughoudender. Een voorbeeld hiervan is het nieuwe aanmeldingsmodel. Iedere asiel-zoekende gaat eerst naar een aanmeldingscentrum. Binnen 48 uur wordt een selectie gemaakt tussen kansrijke en kansarme verzoeken.

Is het niet meer dan redelijk om deze (mede)mensen eerst even tot rust te laten komen en gelegenheid te geven zich voor te bereiden op hun verhoor? Ze zijn totaal beduusd, vrouwen en kinderen, jongeren en ouderen. Kanslozen zijn meteen 'uitgeprocedeerd' en worden door het aanmeldcentrum zonder pardon op straat gezet.

De Stichting Vluchteling Onder Dak (VOD) die hulp biedt aan asielzoekers die Nederland dienen te verlaten, is drie jaar geleden opgericht door een samenwerkingsverband van kerkelijke/maatschappelijke organisaties en individuen.

Het doel van de VOD is, samen met de cliënt, te zoeken naar een legaal toekomstperspectief in Nederland of elders, het aanvragen van door-migratie of eventueel begeleiding bij terugkeer naar het land van herkomst. Binnen haar mogelijkheden verstrekt VOD in de tussentijd leefgeld, regelt onderdak en maakt medische zorg toegankelijk voor cliënten. Ook voert zij ondersteuningsgesprekken, die veelal tot doel hebben de cliënten beter te laten omgaan met de spanningen en onzekerheden die zo'n situatie met zich meebrengt.

Vluchteling Onder Dak heeft haar handen vol aan individuele hulpverlening en kan de vraag nauwelijks meer aan.

Men denkt vaak dat de organisatie een illegaal verblijf in Nederland als oplossing ziet. Het tegenovergestelde is echter waar. Een illegaal verblijf is niet veel meer dan zien te overleven, zeker na invoering van de koppelingswet. Een nieuwe vorm van onderduik is niet iets wat iemand beoogt. Ook is VOD wel eens verweten zand in de machine te strooien. VOD werkt juist mee aan het hele systeem door in feite de verantwoordelijkheid van de overheid op de nek te nemen. En wat betekent eigenlijk het door zo velen in de mond genomen begrip 'de echte vluchteling'...

Dat Nederland (deels) zelf verantwoordelijk is voor de komst van vluchtelingen, daar hoor je (bijna) niemand over.

Zo behoort Nederland bijvoorbeeld tot de Top 5 van wapenleveranciers aan NAVO-partner Turkije. Met deze wapens heeft de Turkse staat inmiddels al meer dan 3000 (!) Koerdische steden en dorpen van de kaart geveegd. Zij die overleven, of uit angst op voorhand al vluchten, zoeken hun toevlucht in grote Turkse steden. Sommigen van hen komen ook in Nederland terecht.

Hun mensenrechten worden hier opnieuw geschonden doordat in vele gevallen niemand echt de moeite heeft genomen om op een fatsoenlijke manier naar hen te luisteren. Veelal zijn ze jarenlang in onzekerheid verbleven, waardoor ze tenslotte het weinige wat ze nu nog overhebben -het gevoel van eigenwaarde en zelfrespect- ook dreigen te verliezen, zoals blijkt uit de klaagzang van een vluchtelinge anno 1995:

Wij werden langs
moeilijke paden gejaagd
de ontheemden,
de vergetenen,
de verstotenen
door de krachten van de doden
worden wij omringd
en ook de laatste oase
sterft
langs gevaarlijke ravijnen
wordt gegaan,
zij,
de verstotenen
van de nieuwe wereld.

Vóór de eeuwwisseling vroeg de 20-jarige Koerdische dienstweigeraar Ahmet asiel aan in Nederland. Hij raakte vrijwel meteen uitgeprocedeerd, werd in vreemdelingen-bewaring gesteld en vervolgens geboeid op het vliegtuig naar Turkije gezet. Door de Nederlandse marechaussee overgedragen aan de Turkse autoriteiten. Ahmet werd onmiddellijk in hechtenis genomen, veelvuldig verhoord en gemarteld. Na twee maanden op borg vrijgelaten, waarschijnlijk omdat hij niets met de PKK van doen had. Zijn vader heeft zijn winkel moeten verkopen om de ruim f 10.000,-- borg te kunnen betalen. Ook moest hij beloven dat Ahmet zich zou melden voor zijn dienstplicht. Ahmet vluchtte opnieuw naar Nederland. Hij verblijft hier momenteel illegaal, bang om weer uitgezet te worden en vrezend voor het leven van zijn ouders. Amnesty International heeft zich inmiddels over zijn zaak ontfermd, dank zij VOD.

Onlangs is een Bosnische familie, na een jaar illegaal verblijf, legaal naar Amerika vertrokken. De door-migratie was goedgekeurd. In die tussentijd heeft de stichting VOD leefgeld verstrekt - van geld van donateurs uiteraard -; iemand heeft ze onderdak geboden, weer iemand anders heeft de familie de Engelse taal geleerd, enz.

Een asiel-zoekende kan ook in een later stadium, soms na jaren, alsnog onterecht uitgeprocedeerd raken door gemaakte fouten van instanties/individuen die bij de asielprocedure betrokken zijn. Mensen die hier de dupe van zijn geworden, kloppen, geheel aan het eind van hun 'Latijn', bij VOD aan.

Vluchteling Onder Dak is op zoek naar nieuwe medewerkers voor praktische, emotionele en juridische hulp.

Belangstellenden kunnen zich melden via 0317-45.01.40 (tijdens kantooruren) bij René Oudshoorn of Judith Scheltema.

Jan Baan

Naar: Inhoudsopgave archief of Inhoudsopgave 't Kan Anders


Last Updated 17 januari 2000